
Izigidi zachitha, iminyaka emihlanu yachithwa, kwaye iintsapho zakwaDunoon zisabambekile ematyotyombeni
Peter Luhanga
- Isicwangciso esasungulwa kumnyadala ngo-2020 ukwakha amakhaya angama-1,400.
- I-R26-million echithwe kwiinkonzo kodwa akukho sitena esinye esibekiweyo.
- Urhulumente kazwelonke uye wamisa inkxaso-mali emva kweCovid.
- Umsindi kaCeba: “Ukucanda iprojekthi kwizindlu ezingama-500 akukho ngqiqweni.”
Iintsapho zaseDunoon zisaxinene kumatyotyombe ngelixa iprojekthi yolwakhiwo lwezindlu eyathenjiswa kwiminyaka emihlanu eyadlulayo iqokelela uthuli.
Iqumrhu laseKillarney Gardens, elilungiselelwe ukwakha amakhaya ayi-1,400, alikatholi nasinye isitena sokwakha.
Eli cebo lasungulwe ngomnyaka ka2020 ngowayesakuba nguMphathiswa wezokuHlaliswa koLuntu uLindiwe Sisulu, lijonge ukuthomalalisa ingxinano kule lokishi.
NgoJanyuwari 2024, owayesisithethi seSebe lezaseko eNtshona Koloni ngelo xesha, uJandre Bakker, wathi ukubiyela kugqitywe ngoDisemba ka-2020, isiza sacocwa phakathi kukaNovemba ka-2021 noMatshi ka-2022, kunye neenkonzo ezininzi ezifana nemibhobho yogutyulo kunye nemibhobho yamanzi emvula.
Oku kudle iR26 yezigidi zeerandi, utshilo uBakker.
Xa ecelwa ukuba ahlaziywe kule nyanga, isithethi seSebe leZiseko zoPhuhliso eNtshona Koloni uMelchior Botes uthe le projekthi iye yaphazamiseka emva kobhubhani we-Covid.
UBotes uthe iSebe leSizwe lokuHlaliswa koLuntu liye lasihlaziya isibonelelo sezindlu ezingxamisekileyo, labeka kwindawo enye indawo yokufikelela kwanokuthintela iphondo ekubeni lifumane imali yokwakha ezo zakhiwo zinemigangatho emithathu nemine eyayicetyiwe.
Uthe ngenxa yokuba kungekho nkxaso-mali ikhoyo kumacandelo aphezulu, iphondo alizange liye emarikeni ukuze liqeshe unokontraka.
Njengoko kungaqeshwanga ikontraka, akukho mpembelelo yemali enxulumene noku kulibaziseka.
Uthe emva kweenguqu kulwakhiwo lwenkxaso-mali, isebe lithathele ingqalelo iindlela ezininzi ezizezinye, olona lwamva nje luguqulelwe kwiiyunithi ezizimeleyo neziphindwe kabini phantsi kwenkxaso yeBreaking New Ground.
Noko ke, olo khetho lwakhatywa. Bekuya kuthetha ukuthotywa kophuhliso lube ziiyunithi ezingama-488 kuphela, isithathu kuphela koko bekucwangcisiwe.
Njengoko imfuno yezindlu eDunoon iqhubeka nokukhula, uthe isebe likholelwa ukuba wonke amalungelo omhlaba nophuhliso kufuneka asetyenziswe ngokupheleleyo.
Iziseko ezingundoqo, esele ziyilelwe ukunceda amakhaya ali-1,400, kungenjalo ziya kuhlala zingasetyenziswa ngokwaneleyo.
Akunakwenzeka nje ukuthoba iprojekthi. Uthe ukususela ngoko isebe liye labhenela kwisiXeko saseKapa, licela uncedo lokutyhalela phambili le projekthi ngokomlinganiselo wayo wokuqala.
Amagosa ngoku asebenzisana nomasipala ukuchonga indlela esebenzayo yenkxaso-mali enokuthi ekugqibeleni ibone inkqubo yokunikezelwa njengoko bekuthenjisiwe okokuqala.
“Njengeziko likamasipala elivunyiweyo, isiXeko siyakwazi ukusebenzisa iindlela zenkxaso-mali isebe elingenako ukufikelela ngokuthe ngqo kuzo, sikwathethathethana neSebe leSizwe lokuHlaliswa koLuntu ukuze lifumane inkxaso-mali yokuqhuba le projekthi.”
Uceba weProportional Representation (PR) kunye noceba wewadi ebambeleyo eDunoon, uThando Dedezane, uthe ukuthotywa kweprojekthi ibe ngaphantsi kweeyunithi ezingama-500 yayingeyondlela inokwenzeka.
UDedezane uthe eyona njongo yayikukudambisa ingxinano, kwaye uCovid wasetyenziselwa ukukhawulezisa isicwangciso. Ngoku iintsapho ezazithenjiswe ngezindlu zazishiywe kobandayo, kungekho mali etafileni yokugqibezela umsebenzi.
UDedezane uthe sele sinengxaki, eDoornbach [ekwabizwa ngokuba yiSite 5] abantu bathi yonke le projekthi ibiyeyabo, eSiyahlala naseThembeni, abahlali bebechongiwe. Ukuyibuyisela kumakhaya angama-500 kuya kwenza umlo ube mandundu kakhulu. ukuba i500 izindlu nje akwenzi ngqiqo, utshilo.