Peter Luhanga - May 27, 2025

Ukusweleka kuka-Omikuye Jozana, owayeneenyanga ezisibhozo kuphela ubudala, kuqaqambisa iintanda ezinzulu kwinkqubo yezempilo yoluntu. 

Peter Luhanga

  • Ikliniki yaseDunoon yaseNtshona Koloni isonganyelwe kukunqongophala kwezixhobo.
  • Ukulibaziseka kweenkonzo zonyango ezingxamisekileyo kudla ubomi bomntwana.
  • Usapho olunxungupheleyo lubongoza ukwenziwa elubala nobulungisa.
  • Ugqirha ophezulu ufunga ngokusungula uphando kunye nokubamba abasebenzi ukuba baphendule.

Umgangatho wokhathalelo kwinkqubo yezempilo yephondo uphakanyiswa ngumama waseDunoon owasweleka intombi yakhe eneenyanga ezisibhozo ubudala emva kokulinda iiyure ezingaphezulu kwesibhozo i-ambulensi. 

Umntwana kaSomila Jozanas uOmikuye ongoyena mncinane kwabane usweleke emva kokusiwa kwiZiko lezeMpilo loLuntu laseDunoon ngomhla we-19 kuFebruwari, kwaye ufuna ukuba amagosa ezempilo eNtshona Koloni aphendule. 

UJozana, nohlala kumatyotyombe eDunoons Siyahlala, uthe wamsa uOmikuye kwiziko lezempilo loluntu kanye phambi kwe-9m. Ugqirha wajonga umntwana wakhe wamnika amayeza okubulala iintsholongwane ngelixa besalinde inqwelo yezigulana ukuba ifike ize imfudusele kwisibhedlele saseNew Somerset.

Kodwa i-ambulensi ayizange ifike. Phakathi kwentsimbi yesi-9pm kunye neye-5am, imeko ka-Omikuyes iye yaba maxongo. 

Njengoko amaqondo obushushu akhe ayenyuka, ugqirha wazama izihlandlo ezininzi ukufaka idriphu, ebetha u-Omikuyes iingalo ezincinci, imilenze kwanentloko, kodwa akazange afumane umthambo.  

UJozana uthi ugqirha ekugqibeleni wancama wahamba. Uthi xa ecela ukuqinisekiswa, yonke into awayifumanayo yayiyi-mmm-hmm. 

Uchaze imeko yonxunguphalo kunye nomothuko, apho ugqirha, ebonakala ukuba woyisiwe, ekugqibeleni wanikezela. 

Ngentsimbi yesi-5 ekuseni, usana lwaluyekile ukuphefumla. Yathi yakufika i-ambulensi emva koko, kwakusele kusemva kwexesha.

Ityala libhalisiwe kumapolisa aseMilnerton, kwaye unobangela wokubhubha kuka-Omikuyes usaphandwa. 

UJozana uthi akukho ngcebiso yomothuko.  Utata osentlungwini, uLuthando Jozana, ekunye neenkokheli zabahlali, bebekwindibano ebinzima eDunoon Community Health Centre ngoLwesihlanu odlulileyo, befuna iimpendulo ngokubhubha kosana lwakhe olungamantombazana.  

Kwi boardroom ezibhedlele uLuthando wadlala ilizwi elibuhlungu lika Somila esithi uziva ephoxekile wabiza indlela intombi yakhe esweleke ngayo ngobuntu.  

Abaphathi bezempilo, kuqukwa noGqirha ophezulu kwiZiko lezeMpilo loLuntu laseDunoon, uGqr Adil Razack, uvumile ukuba eli ziko sele liqhawukile; baphulukene noogqirha abathathu kwaye ngoku bathembele kubasebenzi abancinci ukugcina iingcango zivuliwe.

Bakwatyhola ukulibaziseka kwee-ambulensi, besithi inkqubo iyasilela kwizigulana xa ibaluleke kakhulu.  

“Sikwanomceli mngeni weenqwelo zezigulane, xa sizicela zifika ngengomso, iinkonzo zeambulensi zibeke phambili uluntu, hayi iziko lezempilo, utshilo uRazack. 

ULuthando wabuza uRazack: Ubuzakwenzani ukuba ibingumntwana wakho? 

Ugqirha, ebonakala eshukunyiswa, waphendula wathi: Andiyicingi ukuba inokuba njani. Akwaba bendinokubuyela kulaa mini ndiyenze yahluke. Umanejala oqinisekisa umgangatho wezempilo wePhondo uRehan Hall uzame ukuthuthuzela usapho. 

Wazisola kakhulu. Asifuni ukuba abantu bafe. Ungaze. Ingakumbi abantwana abancinci. Asifuni ukuba abantwana bangaze bafele apha. Yintlekele, utshilo uHolo.

Ngelo xesha uLuthando zehla iinyembezi. 

URazack uthembise ngokusungula uphando olupheleleyo malunga nokuba yintoni engahambi kakuhle kwaye acele uhlolisiso lovavanyo lomzimba ukuze kubonwe oyena nobangela wokubhubha kosana u-Omikuyes.  

Wayiqinisekisa le ntsapho isentlungwini ukuba ukuba kukho ukungakhathali, abo banetyala baya kuphenduliswa. 

USomila uthe akakazi ukuba yintoni ebangele ukubhubha komntwana wakhe kwaye ufuna iimpendulo. Siyazi ukuba akukho nto iza kuyibuyisela intombi yethu kodwa sinelungelo lokwazi ukuba kwenzeke ntoni, utshilo.  

“Sifuna inyani, sifuna ubulungisa emntwaneni wethu kwaye asifuni nawuphi na omnye umzali adlule kwinto esithe sadlula kuyo xa sifuna uncedo, utshilo. 

Isebe lezempilo kwiphondo livumile ukuba liyifumene imibuzo yethu eneenkcukacha. 

Isithethi sikaMaret Lesch uthe isebe lifuna ixesha elingakumbi lokuphendula, ecaphula amaqela ezonyango abandakanyeka kukhathalelo lwezigulane ngoko ke akakwazi ukuphendula ngesaziso esifutshane.

Share this:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *